1
00:00:06,640 --> 00:00:09,962
Ik heb nog nooit zo lekker gegeten.

2
00:00:10,120 --> 00:00:13,442
Deze man staat op het punt
om te sterven.

3
00:00:14,760 --> 00:00:19,891
Hij is het laatste slachtoffer
in een bloedige burgeroorlog.

4
00:00:23,600 --> 00:00:26,444
In 81 v. Chr. heerste er chaos in Rome.

5
00:00:26,600 --> 00:00:32,528
Door de sociale en politieke crisis
was het erg gevaarlijk op straat.

6
00:00:38,200 --> 00:00:43,206
Maar de moord op Sextus Roscius
was geen gewone moord.

7
00:00:48,360 --> 00:00:50,408
Wij willen gerechtigheid.

8
00:00:52,480 --> 00:00:56,326
Het proces dat erop volgde,
bleek uitermate belangrijk.

9
00:00:56,480 --> 00:00:57,925
Wie werd er beter van?

10
00:00:58,080 --> 00:01:02,085
Het bepaalde de carrière
van een zeer belangrijke advocaat.

11
00:01:02,240 --> 00:01:05,084
Hij was de enige die een bod deed.

12
00:01:05,240 --> 00:01:07,368
Marcus Tullius Cicero.

13
00:01:07,520 --> 00:01:10,444
Hoe kun je een misdaad
het beste oplossen?

14
00:01:10,600 --> 00:01:14,685
Er stond meer op het spel
dan alleen winnen of verliezen.

15
00:01:14,840 --> 00:01:16,888
Ik ga eraan. En u ook.

16
00:01:17,040 --> 00:01:18,769
Hij wil u dood hebben.

17
00:01:18,920 --> 00:01:22,003
Het leven van Cicero liep gevaar.

18
00:01:47,520 --> 00:01:50,888
Het Forum vormde het centrum
van het oude Rome.

19
00:01:51,040 --> 00:01:53,964
Hier bevonden zich ook
de rechtbanken.

20
00:01:54,120 --> 00:01:57,681
Duizenden kwamen
op spraakmakende processen af.

21
00:01:57,840 --> 00:02:04,485
En 2000 jaar geleden was het proces
van Sextus Roscius spraakmakend.

22
00:02:04,640 --> 00:02:08,850
We kennen het proces
uit de verslagen van Cicero.

23
00:02:09,000 --> 00:02:13,005
U krijgt een interpretatie
van zijn verslag te zien...

24
00:02:13,160 --> 00:02:18,121
...van een van de belangrijkste
moordprocessen uit de geschiedenis.

25
00:02:23,720 --> 00:02:27,850
Sextus Roscius is een bekende naam.

26
00:02:28,000 --> 00:02:31,641
Z'n vader is vorige maand vermoord.
- Gecondoleerd.

27
00:02:31,800 --> 00:02:34,451
Z'n vader was trouw aan mijn familie.

28
00:02:34,600 --> 00:02:37,968
Niemand was nederiger
en respectvoller.

29
00:02:38,120 --> 00:02:44,082
Het is m'n plicht om z'n zoon te helpen.
Ik wil dat u hem vertegenwoordigt.

30
00:02:44,240 --> 00:02:50,486
Vrouwe, heer, het is begrijpelijk
dat u op zoek bent naar gerechtigheid.

31
00:02:50,640 --> 00:02:56,010
Maar 'n moord is niks ongewoons meer.
- Ik word van de moord verdacht.

32
00:02:57,320 --> 00:03:01,689
Wordt u beschuldigd van de moord
op uw vader?

33
00:03:01,840 --> 00:03:05,003
Waarom vraagt u mij hiervoor?
- Omdat...

34
00:03:05,160 --> 00:03:10,371
Niemand wil het doen.
- U schijnt erg goed te zijn.

35
00:03:10,520 --> 00:03:14,570
Dus u hebt anderen gevraagd?
- Dit ligt heel gevoelig.

36
00:03:14,720 --> 00:03:20,682
De man die achter dit proces zit,
heeft macht.

37
00:03:20,840 --> 00:03:24,447
Wie is dat dan?
- Chrysogonus.

38
00:03:24,600 --> 00:03:26,489
Nu gaat hij weigeren: let op.

39
00:03:26,640 --> 00:03:31,202
Als Chrysogonus iemand dood wil
hebben, vermoordt hij hem gewoon.

40
00:03:31,360 --> 00:03:34,204
Ze zijn allemaal hetzelfde.
- Weigert u?

41
00:03:34,360 --> 00:03:38,046
Chrysogonus krijgt altijd z'n zin.
- Hij wil van me af.

42
00:03:38,200 --> 00:03:42,842
U bent toch ambitieus?
- U bent bang dat u ook zult sterven.

43
00:03:43,000 --> 00:03:45,401
Hoe oud bent u?

44
00:03:45,560 --> 00:03:47,847
Kent u Gaius Julius Caesar?
- Ja.

45
00:03:48,000 --> 00:03:50,606
Hij is jonger dan u.
- Vijf jaar jonger.

46
00:03:50,760 --> 00:03:54,242
Iedereen ziet hem
als toekomstige senator.

47
00:03:54,400 --> 00:03:58,530
Hij is militair.
- Hij heeft risico's genomen.

48
00:03:58,680 --> 00:04:01,763
En wat zeggen ze over u?
'Veelbelovend.'

49
00:04:01,920 --> 00:04:07,404
En u bent vijf jaar ouder dan Caesar.
'Veelbelovend.'

50
00:04:12,120 --> 00:04:16,011
De strijd aangaan met Chrysogonus
was een groot risico.

51
00:04:16,160 --> 00:04:18,891
Rome had een burgeroorlog
achter de rug.

52
00:04:19,040 --> 00:04:23,090
De overwinnaar, Sulla,
en z'n rechterhand Chrysogonus...

53
00:04:23,240 --> 00:04:27,928
...hadden in de maanden erna
duizenden mensen vermoord.

54
00:04:39,440 --> 00:04:43,286
In het oude Rome waren advocaten
beroemdheden.

55
00:04:43,440 --> 00:04:49,641
Maar op dit punt in z'n carrière
was Cicero bepaald niet beroemd.

56
00:04:54,160 --> 00:04:58,449
Wat een waardeloze toga.
Op zo'n belangrijke dag...

57
00:05:05,560 --> 00:05:11,806
Z'n tegenstander Erucius was veel
bekender, en een succesvolle aanklager.

58
00:05:22,640 --> 00:05:28,522
Je weet dat iedereen tegen Sextus is,
maar doe je best en houd het simpel.

59
00:05:28,680 --> 00:05:32,651
Ik zal u niet teleurstellen.
- En laat Chrysogonus erbuiten.

60
00:05:32,800 --> 00:05:34,689
Wat? Waarom?

61
00:05:34,840 --> 00:05:38,561
Hij krijgt alles te horen
wat hier gebeurt.

62
00:05:38,720 --> 00:05:44,807
Luister. Hij kan je laten vermoorden.
Je moet alleen Sextus verdedigen.

63
00:05:44,960 --> 00:05:47,964
Maar als ik niet mag...
- Niets.

64
00:05:49,800 --> 00:05:52,167
Voor ons allemaal.

65
00:05:56,360 --> 00:06:01,844
Als Sextus schuldig wordt bevonden,
wacht hem een vreselijke dood.

66
00:06:04,160 --> 00:06:09,291
In het oude Rome stond 't doden van je
vader gelijk aan het doden van een god.

67
00:06:09,440 --> 00:06:13,411
De straf was religieus en extreem.

68
00:06:13,560 --> 00:06:18,327
Eerst werd de veroordeelde man gegeseld
met een zweep.

69
00:06:18,480 --> 00:06:21,484
Daarna moest hij
in een leren zak kruipen...

70
00:06:21,640 --> 00:06:26,646
...tezamen met een hond, een aap,
een haan en een slang.

71
00:06:26,800 --> 00:06:32,250
De zak werd dan dichtgenaaid
en in de Tiber gegooid.

72
00:06:36,000 --> 00:06:41,404
Samenvattend, heren rechters:
Dit proces heeft veel aandacht gekregen.

73
00:06:41,560 --> 00:06:47,920
Ik zal u vertellen waarom. Omdat die man
z'n eigen vader heeft vermoord.

74
00:06:49,560 --> 00:06:53,087
Sommige mensen zijn hier
met hun vader.

75
00:06:53,240 --> 00:06:57,450
Vaders zijn hier met hun zoons.

76
00:06:57,600 --> 00:07:01,525
Maar deze zoon was de affectie
van z'n vader kwijtgeraakt.

77
00:07:01,680 --> 00:07:06,368
Hij was de liefde van z'n vader
kwijtgeraakt. Maar dat was niet alles.

78
00:07:06,520 --> 00:07:12,641
Sextus Roscius had geen recht meer
op z'n erfdeel.

79
00:07:13,880 --> 00:07:18,727
De afgewezen zoon Sextus Roscius...

80
00:07:18,880 --> 00:07:23,681
...pleegde de ernstigste misdaad
die je je kan voorstellen.

81
00:07:24,720 --> 00:07:29,408
Hij beroofde z'n vader van de adem...

82
00:07:29,560 --> 00:07:32,723
...die deze man hem had geschonken.

83
00:07:32,880 --> 00:07:35,565
Het is iets afgrijselijks.

84
00:07:35,720 --> 00:07:40,009
Het is niet natuurlijk.
Het is tegen de goden gericht.

85
00:07:40,160 --> 00:07:42,322
Wij smeken u, rechters...

86
00:07:42,480 --> 00:07:47,964
...zorg ervoor
dat deze wreedaard gestraft wordt.

87
00:07:48,120 --> 00:07:52,603
Zoals hij de man heeft vermoord
die hij vader noemde.

88
00:08:00,120 --> 00:08:06,924
Bij dit proces liep ook Erucius de kans
om zwaar gestraft te worden.

89
00:08:07,080 --> 00:08:13,201
Er waren geen openbare aanklagers.
Om valse aantijgingen te voorkomen...

90
00:08:13,360 --> 00:08:18,082
...schreef de wet voor dat een aanklager
die een proces verloor...

91
00:08:18,240 --> 00:08:21,722
...op z'n voorhoofd gebrandmerkt werd
met een K:

92
00:08:21,880 --> 00:08:27,444
De beginletter van <i>kalumniator:</i>
hij die vals beschuldigt.

93
00:08:35,280 --> 00:08:38,363
Eerwaarde rechters...

94
00:08:38,520 --> 00:08:45,210
...het zal u wel verbazen hier
een onbeduidende advocaat te zien.

95
00:08:45,360 --> 00:08:48,762
Hier hadden welbespraakter mannen
kunnen staan...

96
00:08:48,920 --> 00:08:52,163
...maar zij hebben
een reputatie hoog te houden.

97
00:08:52,320 --> 00:08:55,210
En als ze tijdens hun betoog...

98
00:08:55,360 --> 00:08:59,160
...kritiek zouden leveren
op een machtige man...

99
00:09:01,160 --> 00:09:06,724
...zoals Lucius Cornelius Chrysogonus...

100
00:09:08,120 --> 00:09:13,126
...zou dat beschouwd worden als politiek.
Maar ik kan me uitspreken.

101
00:09:13,280 --> 00:09:18,241
Chrysogonus heeft een probleem
dat hij u wil laten oplossen.

102
00:09:20,080 --> 00:09:25,564
Hij heeft deze man bestolen,
en wil dat u hem uit de weg ruimt.

103
00:09:25,720 --> 00:09:32,330
Als u straks overtuigend bewijs hoort
van de schuld van mijn cliënt...

104
00:09:32,480 --> 00:09:35,529
...laat hem dan in de zak naaien.

105
00:09:37,080 --> 00:09:39,606
Maar onze aanklager...

106
00:09:40,720 --> 00:09:47,285
...die door Chrysogonus wordt betaald,
vindt bewijzen niet nodig.

107
00:09:47,440 --> 00:09:52,162
Niet voor zo'n afgrijselijke misdaad
als vadermoord.

108
00:09:55,520 --> 00:09:58,649
Geen bewijzen.

109
00:09:59,800 --> 00:10:06,570
De enige straf die dit hof kan opleggen
komt op 't voorhoofd van de aanklager.

110
00:10:06,720 --> 00:10:08,643
De letter K.

111
00:10:08,800 --> 00:10:15,001
Als waarschuwing
om geen valse aantijgingen te doen.

112
00:10:15,160 --> 00:10:20,724
Misschien heeft Chrysogonus gezegd
dat de verdachte geen advocaat had.

113
00:10:20,880 --> 00:10:26,205
U kwam hier in de verwachting om,
laat ik het maar zeggen...

114
00:10:26,360 --> 00:10:28,408
...een snelle slag te slaan.

115
00:10:28,560 --> 00:10:34,169
Maar heer, deze eerwaarde rechters
zorgen ervoor...

116
00:10:34,320 --> 00:10:37,961
...dat wat in deze rechtbank geschiedt...

117
00:10:38,120 --> 00:10:40,122
...rechtvaardig zal zijn.

118
00:10:54,360 --> 00:10:57,807
Geleerde vriend, ik groet u.

119
00:10:57,960 --> 00:11:03,046
Dat was het belachelijkste
en wanhopigste pleidooi...

120
00:11:03,200 --> 00:11:05,521
...dat ooit is gehouden.

121
00:11:05,680 --> 00:11:11,483
Gebrek aan manieren is tot daar aan toe.
We zijn allemaal jong geweest.

122
00:11:11,640 --> 00:11:17,329
Maar om Chrysogonus te betrekken
bij de zaak van een onterfde zoon...

123
00:11:17,480 --> 00:11:19,801
...die uit is op wraak...

124
00:11:19,960 --> 00:11:25,808
Als dit uw pleidooi is, zijn we zo klaar.
Ik roep m'n eerste getuige op.

125
00:11:32,720 --> 00:11:39,524
Capito Titus Roscius,
u kent de verdachte?

126
00:11:39,680 --> 00:11:43,844
Hij is m'n neef.
Hij werkte op de boerderij van m'n oom.

127
00:11:44,000 --> 00:11:47,288
Uw oom is de man die is vermoord.
- Dat klopt.

128
00:11:47,440 --> 00:11:51,604
Sextus moet gedacht hebben
dat hij de boerderij zou erven.

129
00:11:51,760 --> 00:11:58,211
Hij dacht dat hij alle boerderijen
zou erven. Samen met z'n broer.

130
00:11:58,360 --> 00:12:01,250
Dus hij heeft een broer?
- Die had hij.

131
00:12:01,400 --> 00:12:03,050
Is die overleden?

132
00:12:03,200 --> 00:12:06,090
Waarom zei u dat niet?
- Dat doet er niet toe.

133
00:12:06,240 --> 00:12:09,528
Gaius was in de bloei van z'n leven.

134
00:12:10,800 --> 00:12:15,408
Hij was de lievelingszoon.
Hij woonde met z'n vader in Rome.

135
00:12:15,560 --> 00:12:17,608
Daar was Sextus niet blij mee.

136
00:12:17,760 --> 00:12:22,163
Zij hadden het makkelijk,
terwijl hij hard moest werken.

137
00:12:22,320 --> 00:12:25,130
Dat ziet er goed uit, zoon.

138
00:12:25,280 --> 00:12:27,886
Vanavond gaan we uitrusten.

139
00:12:28,040 --> 00:12:33,922
Ik had gehoopt dat ze na Gaius' dood
beter zouden kunnen opschieten.

140
00:12:34,080 --> 00:12:36,287
Maar het werd erger.
- Niet waar.

141
00:12:36,440 --> 00:12:39,444
De oude man vroeg hem niet
naar Rome te komen.

142
00:12:39,600 --> 00:12:43,207
Sextus kwam toch.
Z'n vader was daar niet blij mee.

143
00:12:43,360 --> 00:12:46,284
Waarom niet?
- Hij vond hem lui.

144
00:12:46,440 --> 00:12:50,923
Hij vertrouwde hem niet.
Hij was Gaius niet.

145
00:12:51,080 --> 00:12:54,562
U beweert toch niet dat u Gaius bent?
- Het is gelogen.

146
00:12:54,720 --> 00:12:59,601
De verdachte, de zoon die niet
werd geliefd, zegt dat het gelogen is.

147
00:12:59,760 --> 00:13:03,481
Z'n vader zei dat hij Sextus niet
als erfgenaam wilde.

148
00:13:03,640 --> 00:13:07,042
Dat is niet zo.
- Ik weet nog dat hij 't hem vertelde.

149
00:13:07,200 --> 00:13:11,569
Hoe reageerde hij?
- Hij kon het niet geloven.

150
00:13:11,720 --> 00:13:15,202
We bespraken het 'n paar dagen later.
- Wat zei hij?

151
00:13:15,360 --> 00:13:18,842
Ik weet er niet veel meer van.
Alleen nog één ding.

152
00:13:19,000 --> 00:13:24,086
Hij zei: Ik wou dat hij dood was.
- Nee, hij liegt.

153
00:13:24,240 --> 00:13:29,326
De verdachte moet zitten.
- Het is niet waar. Je liegt.

154
00:13:31,040 --> 00:13:35,250
Voor u staat een onterfde zoon.

155
00:13:35,400 --> 00:13:38,324
Een driftige zoon.

156
00:13:41,400 --> 00:13:44,210
Had u soms nog meer broers?

157
00:13:48,840 --> 00:13:52,845
Capito, neef en vertrouweling.

158
00:13:53,000 --> 00:13:57,801
Dus z'n vader zou hem onterven,
volgens u.

159
00:13:57,960 --> 00:14:01,726
Dat hebt u van Sextus
en van z'n vader gehoord.

160
00:14:01,880 --> 00:14:06,681
En daar waren geen getuigen bij.
- Ze zeiden het allebei. Geloof me.

161
00:14:06,840 --> 00:14:11,209
Ik zou u geloven
als er ook maar enig bewijs voor was.

162
00:14:11,360 --> 00:14:15,331
Gaius woonde bij z'n vader in huis.

163
00:14:15,480 --> 00:14:19,610
Sextus bleef op het platteland.
Legt u dat maar eens uit.

164
00:14:19,760 --> 00:14:24,641
Goed, dat zal ik doen.

165
00:14:24,800 --> 00:14:30,443
De vader gaf z'n zoon een aantal
boerderijen om voor te zorgen.

166
00:14:30,600 --> 00:14:35,401
Zo kon hij genieten van de geneugten
van het platteland.

167
00:14:35,560 --> 00:14:40,885
Hij nam hem nooit mee naar feesten.
- Omdat je die niet hebt op 't platteland.

168
00:14:41,040 --> 00:14:43,646
U mag uw toon wel wat matigen.

169
00:14:43,800 --> 00:14:47,964
Er waren geen getuigen
bij de gesprekken. Ze waren privé.

170
00:14:48,120 --> 00:14:52,409
Dus het is het woord
van de een tegen de ander.

171
00:14:52,560 --> 00:14:56,042
Tussen vader en zoon
gaapte duidelijk een kloof.

172
00:14:56,200 --> 00:14:57,929
Met alle respect...

173
00:14:58,080 --> 00:15:02,722
...maar u zou beter weten
hoe een vader met z'n zoon omgaat...

174
00:15:02,880 --> 00:15:06,248
...als u geweten had
wie uw eigen vader was.

175
00:15:08,040 --> 00:15:12,329
Als een vader gul is,
beschouwt u dat als een straf.

176
00:15:12,480 --> 00:15:15,211
Hij moest op het platteland wonen.
- En?

177
00:15:15,360 --> 00:15:19,684
Niet zo lang geleden werden boeren
consul van Rome.

178
00:15:19,840 --> 00:15:24,164
Het land bewerken
en ons allemaal van eten voorzien...

179
00:15:24,320 --> 00:15:28,689
...is een uiterst eerzame bezigheid.

180
00:15:28,840 --> 00:15:35,041
Het verrichten van boerenarbeid
vormt de ruggengraat van onze republiek.

181
00:15:35,200 --> 00:15:38,966
Z'n vader had geen hekel aan z'n zoon.

182
00:15:39,120 --> 00:15:41,282
Hij hield van hem.

183
00:15:41,440 --> 00:15:46,606
Cicero, komt u van het platteland?
- Ja, en daar ben ik trots op.

184
00:15:46,760 --> 00:15:49,127
Waarom bent u weggegaan?

185
00:15:49,280 --> 00:15:54,969
Omdat dit Rome is.
Waar zou je anders willen zijn?

186
00:16:11,920 --> 00:16:15,811
Weet u wat u hebt gedaan?
- Het ziet er niet goed uit, maar...

187
00:16:15,960 --> 00:16:19,203
U hebt me voor heel Rome
belachelijk gemaakt.

188
00:16:19,360 --> 00:16:24,082
Ik geloof niet...
- Alles heeft z'n weerslag op mij.

189
00:16:24,240 --> 00:16:27,005
Uw pleidooi was belachelijk.

190
00:16:27,160 --> 00:16:32,291
Ik vroeg of u Chrysogonus niet
wilde noemen, en u deed het toch.

191
00:16:32,440 --> 00:16:35,649
U maakt de aanklager belachelijk.

192
00:16:35,800 --> 00:16:39,441
Het publiek lacht erom,
maar de rechters niet.

193
00:16:39,600 --> 00:16:42,126
Alles is nog niet verloren.
- Jawel.

194
00:16:42,280 --> 00:16:47,605
Morgen gaat het anders.
- U doet maar. Ik kom morgen niet.

195
00:16:47,760 --> 00:16:51,162
We hebben uw steun nodig.
- U luistert niet naar mij.

196
00:16:51,320 --> 00:16:56,724
Dan nemen ze aan dat hij schuldig is.
- Dat is hij misschien ook wel.

197
00:16:58,640 --> 00:17:02,042
Maakt u zich geen zorgen.
U krijgt gewoon betaald.

198
00:17:02,880 --> 00:17:07,522
Tot ziens.
- Uw goede naam zal eronder lijden.

199
00:17:08,560 --> 00:17:10,881
Wat zei u daar?

200
00:17:12,960 --> 00:17:17,284
Het is uw plicht als Romeinse
om aanwezig te zijn.

201
00:17:17,440 --> 00:17:21,684
En u wijst mij op mijn plichten?
- Hij is uw gast.

202
00:17:21,840 --> 00:17:26,084
Zijn vader bezocht u dagelijks
om u respect te betonen.

203
00:17:26,240 --> 00:17:30,962
Als we verliezen,
hebt u zich toch eervol gedragen.

204
00:17:31,880 --> 00:17:37,967
En als we winnen, zult u
nog meer gewaardeerd worden.

205
00:17:38,120 --> 00:17:43,160
Maar als u hem nu verlaat,
zal Rome zeer terecht...

206
00:17:44,320 --> 00:17:46,561
...praten.

207
00:17:46,720 --> 00:17:50,805
Neem uw geld nu maar gewoon aan.

208
00:18:11,800 --> 00:18:16,806
Wat hebt u tegen haar gezegd?
Ze komt niet.

209
00:18:16,960 --> 00:18:22,922
Luister, we kunnen nog steeds winnen.
- Zonder haar? Ze praat niet met me.

210
00:18:23,080 --> 00:18:25,401
Dit wordt m'n dood.

211
00:18:25,560 --> 00:18:28,245
Dit wordt uw dood.

212
00:18:28,400 --> 00:18:30,926
Sextus?
- Jij weer.

213
00:18:31,080 --> 00:18:33,003
Ik kan je helpen.
- Wie bent u?

214
00:18:33,160 --> 00:18:37,484
Ik kom uit Ameria.
- Ga weg. Voor ik je vermoord.

215
00:18:39,040 --> 00:18:43,250
Hij wilde u helpen.
- Hij heeft me al eens geholpen.

216
00:18:43,400 --> 00:18:48,361
Hij heeft me verraden.
Ik vertrouw hem nog minder dan u.

217
00:18:54,320 --> 00:18:59,963
Magnus Titus Roscius,
u bent familie van de verdachte?

218
00:19:00,120 --> 00:19:03,090
Ja, een neef.

219
00:19:03,240 --> 00:19:05,641
Op de avond van de moord
was u in Rome.

220
00:19:05,800 --> 00:19:07,962
Ik woon hier.

221
00:19:08,120 --> 00:19:13,365
Het gebeurde vlak bij mijn huis.
- U identificeerde het slachtoffer.

222
00:19:13,520 --> 00:19:18,481
Ik was er niet als eerste.
Er stond al een hele menigte.

223
00:19:19,280 --> 00:19:22,762
Ik kwam gewoon kijken,
net als de anderen.

224
00:19:22,920 --> 00:19:26,208
Ik had niet verwacht
een bekende te zien.

225
00:19:28,560 --> 00:19:32,804
Ik stuurde een koerier naar Ameria.
- Daar woont de familie.

226
00:19:32,960 --> 00:19:37,807
Hij reed zeker de hele nacht?
- Het was belangrijk nieuws.

227
00:19:39,600 --> 00:19:44,561
Ja, er was een man vermoord.
Dat moet z'n zoon weten.

228
00:19:48,880 --> 00:19:51,724
Ik stuurde het bericht naar Capito.

229
00:19:52,920 --> 00:19:56,049
Naar Capito?
Niet naar de verdachte?

230
00:19:57,120 --> 00:20:00,966
Sextus was niet goed wijs.
We hadden vaak gesproken.

231
00:20:01,120 --> 00:20:06,604
Toen ik zag dat z'n vader dood was,
wist ik wie het had gedaan.

232
00:20:06,760 --> 00:20:11,243
Ik herinnerde me weer
wat hij Capito verteld had.

233
00:20:11,400 --> 00:20:13,209
Ga door.

234
00:20:13,360 --> 00:20:16,364
Hij wilde hem dood hebben.

235
00:20:16,520 --> 00:20:18,170
Dank u wel.

236
00:20:18,320 --> 00:20:23,042
De moord werd gepleegd
bij een bordeel.

237
00:20:23,200 --> 00:20:28,923
Was het vlak bij uw huis?
- Niet iedereen wordt rijk geboren.

238
00:20:29,080 --> 00:20:34,291
En u stuurde 's nachts
een boodschapper naar Capito?

239
00:20:36,720 --> 00:20:40,122
Waarom?
- Zoals ik al zei:

240
00:20:40,280 --> 00:20:43,568
Sextus was gek.
Hij had z'n eigen vader vermoord.

241
00:20:43,720 --> 00:20:46,246
Ik moest Capito waarschuwen.

242
00:20:46,400 --> 00:20:51,850
Of hem vertellen dat de eigenaar
van 13 boerderijen dood was.

243
00:20:52,000 --> 00:20:54,162
Wat bedoelt u?

244
00:20:55,680 --> 00:21:00,561
Z'n vader had 13 boerderijen.
Die lagen voor het grijpen.

245
00:21:00,720 --> 00:21:04,406
Het gaat hier om de verdachte.
Niet om eigendommen.

246
00:21:04,560 --> 00:21:06,927
Beperk u tot de feiten.

247
00:21:07,080 --> 00:21:10,448
Dit is een feit.
Van wie zijn die boerderijen nu?

248
00:21:10,600 --> 00:21:16,050
We bespreken hier een moord.
- Het slachtoffer had 13 boerderijen.

249
00:21:16,200 --> 00:21:18,806
Van wie zijn die nu?

250
00:21:22,840 --> 00:21:25,411
Van wie zijn die nu?

251
00:21:37,400 --> 00:21:39,846
Van Chrysogonus.

252
00:21:44,120 --> 00:21:46,521
Van Chrysogonus.

253
00:21:48,720 --> 00:21:54,204
Je moet toegeven dat hij het ver
heeft geschopt voor een ex-slaaf.

254
00:21:54,360 --> 00:21:57,603
De macht, de rijkdom...

255
00:21:57,760 --> 00:22:01,082
...overal een vinger in de pap,
en de boerderijen.

256
00:22:01,240 --> 00:22:05,723
Hij zal het wel druk hebben.
Wie houdt de boerderijen draaiende?

257
00:22:05,880 --> 00:22:08,042
Ik.
- Jij.

258
00:22:13,720 --> 00:22:17,805
Wat is de beste manier
om een misdaad op te lossen?

259
00:22:17,960 --> 00:22:21,646
Soms draait het om twee woorden:

260
00:22:21,800 --> 00:22:24,565
<i>Cui bono?</i>

261
00:22:24,720 --> 00:22:26,848
Wie profiteert hiervan?

262
00:22:28,080 --> 00:22:32,483
Wie had meer belang
bij de dood van de oude man?

263
00:22:32,640 --> 00:22:37,328
De geluksvogel zonder geld
die ineens alle boerderijen beheert?

264
00:22:37,480 --> 00:22:41,690
Of de plichtsgetrouwe zoon
die is verjaagd?

265
00:22:41,840 --> 00:22:45,208
De man die garen spint
bij de dood van de oude man?

266
00:22:45,360 --> 00:22:49,410
Of de man die met dezelfde gebeurtenis
alles verliest?

267
00:22:49,560 --> 00:22:54,088
Kortom: Was het de vijand
van het slachtoffer?

268
00:22:56,720 --> 00:22:59,007
Of z'n zoon?

269
00:23:00,960 --> 00:23:06,524
Heren, de strategie van de verdediging
is wel duidelijk.

270
00:23:06,680 --> 00:23:09,684
Hij laat ons vergeten
waarom we hier zijn.

271
00:23:09,840 --> 00:23:15,404
Hij probeert onze aandacht
van het bloedvergieten af te leiden.

272
00:23:15,560 --> 00:23:20,930
Begrijpelijk, gezien z'n gebrek
aan geloofwaardige argumenten.

273
00:23:21,080 --> 00:23:23,765
En steun.

274
00:23:27,360 --> 00:23:32,810
Waarom is hij zo geobsedeerd
door het land van z'n vader?

275
00:23:32,960 --> 00:23:39,684
Zou het land de reden kunnen zijn
dat die man, dat beest...

276
00:23:39,840 --> 00:23:43,845
...z'n vader heeft vermoord?
<i>Cui bono?</i>

277
00:23:44,000 --> 00:23:47,368
Een moorddadige zoon
wilde er beter van worden.

278
00:23:47,520 --> 00:23:49,887
<i>Cui bono?</i>

279
00:23:50,040 --> 00:23:56,650
Magnus, klopt het dat je niet langer
in de rosse buurt woont?

280
00:23:56,800 --> 00:24:01,442
Daar vandaan kan je
geen tien boerderijen beheren.

281
00:24:03,200 --> 00:24:07,250
Tien?
Ik dacht dat het er dertien waren.

282
00:24:07,400 --> 00:24:09,971
Houd toch op over die bezittingen.

283
00:24:10,120 --> 00:24:12,646
En de andere drie dan?
- Weet ik niet.

284
00:24:12,800 --> 00:24:16,486
Daar kunnen we heel eenvoudig
achterkomen.

285
00:24:16,640 --> 00:24:19,484
Kun je ons echt niet helpen?

286
00:24:23,040 --> 00:24:26,681
Chrysogonus heeft ze weggegeven.

287
00:24:26,840 --> 00:24:29,241
Wat een gulle man.

288
00:24:32,360 --> 00:24:34,727
Aan wie?

289
00:24:34,880 --> 00:24:37,281
Aan Capito.

290
00:24:40,040 --> 00:24:44,728
Ligt het aan mij, of gaat het
echt zo goed met de getuigen...

291
00:24:44,880 --> 00:24:48,168
...sinds het overlijden
van de oude man?

292
00:24:48,320 --> 00:24:51,722
Capito heeft drie boerderijen gekregen.

293
00:24:51,880 --> 00:24:56,329
Chrysogonus, vertegenwoordigd
door de aanklager, heeft er tien.

294
00:24:56,480 --> 00:25:01,486
En met die tien verdient Magnus
eindelijk een goedbelegde boterham.

295
00:25:01,640 --> 00:25:07,170
Ondertussen wordt de rechtmatige
eigenaar door hen beschuldigd...

296
00:25:07,320 --> 00:25:09,243
...van moord.

297
00:25:09,400 --> 00:25:14,201
Natuurlijk is dat zo.
Ze willen hem uit de weg ruimen.

298
00:25:14,360 --> 00:25:17,204
Ik vraag u:

299
00:25:17,360 --> 00:25:19,931
<i>Cui bono?</i>

300
00:25:20,080 --> 00:25:23,641
<i>Cui bono?</i>

301
00:25:23,800 --> 00:25:26,610
<i>Cui bono?</i>
Dat is het enige wat we horen.

302
00:25:26,760 --> 00:25:31,766
Maar wat is er tegen de aanklacht
ingebracht? Helemaal niks.

303
00:25:31,920 --> 00:25:37,051
En wat hebben we
van dit pleidooi geleerd?

304
00:25:37,200 --> 00:25:39,646
Dit.

305
00:25:39,800 --> 00:25:46,604
Dat de verdachte razend was omdat
de staat hem z'n eigendom had ontnomen.

306
00:25:46,760 --> 00:25:51,402
Dat had de staat niet gedaan.
- Z'n vader was vogelvrij verklaard.

307
00:25:58,800 --> 00:26:02,407
Dit ondergroef het pleidooi van Cicero.

308
00:26:02,560 --> 00:26:08,681
Wie vogelvrij werd verklaard,
kwam op een dodenlijst te staan.

309
00:26:08,840 --> 00:26:13,721
Deze lijsten werden aan het eind
van de burgeroorlog opgehangen.

310
00:26:15,600 --> 00:26:20,606
De mannen op de lijst waren tegenstanders
van dictator Sulla.

311
00:26:20,760 --> 00:26:24,446
Ze mochten worden vermoord...

312
00:26:24,600 --> 00:26:27,888
...en hun land mocht
in beslag worden genomen.

313
00:26:29,280 --> 00:26:33,604
De lijsten waren duidelijk.
- Ze werden gemanipuleerd.

314
00:26:33,760 --> 00:26:37,810
Zijn bezittingen waren
openbaar bezit geworden.

315
00:26:37,960 --> 00:26:41,806
Z'n naam is later op de lijst gezet.
- Houd toch op.

316
00:26:41,960 --> 00:26:47,569
De lijsten waren al afgeschaft.
- Deze advocaat heeft geen scrupules.

317
00:26:47,720 --> 00:26:53,011
Hier is de lijst.
Z'n vaders naam staat er zwart op wit.

318
00:26:53,160 --> 00:26:55,845
Gek dat u geen kopie heeft.

319
00:26:56,000 --> 00:27:00,722
Onze verzoeken aan de Villa Publica
werden niet gehonoreerd.

320
00:27:00,880 --> 00:27:05,408
Ik had bij m'n eerste zaken
ook moeite met de procedures.

321
00:27:05,560 --> 00:27:11,681
Deze naam is later toegevoegd.
- Niet waar.

322
00:27:11,840 --> 00:27:17,165
Hij staat als laatste op de lijst.
- Er moet iemand onderaan staan.

323
00:27:17,320 --> 00:27:21,166
Z'n naam staat op de dodenlijst.
Hier is het bewijs.

324
00:27:21,320 --> 00:27:25,484
Kunnen we nu...
- En wie heeft hem ondertekend?

325
00:27:25,640 --> 00:27:29,486
Chrysogonus.
- Dat was z'n werk.

326
00:27:29,640 --> 00:27:34,851
Daar was hij voor benoemd.
Hij is Sulla's rechterhand.

327
00:27:35,000 --> 00:27:40,086
Iedereen die op die lijst stond,
leefde in angst.

328
00:27:40,240 --> 00:27:44,529
Of vluchtte. Waar was het slachtoffer
voor hij werd vermoord?

329
00:27:44,680 --> 00:27:47,763
Verborg hij zich?

330
00:27:49,120 --> 00:27:53,842
Ik wil een offer brengen
in de tempel van Venus.

331
00:27:54,000 --> 00:27:58,210
Hij was in de stad. Hij liep
onbezorgd terug van een etentje.

332
00:27:58,360 --> 00:28:01,125
Dat waren allemaal machtige mensen.

333
00:28:01,280 --> 00:28:03,408
Zonder lijfwacht.

334
00:28:03,560 --> 00:28:05,767
Waarom?

335
00:28:08,080 --> 00:28:11,971
Omdat z'n naam
niet op een dodenlijst stond.

336
00:28:12,120 --> 00:28:18,002
Hij is er later opgezet door anderen,
zodat ze z'n land konden inpikken.

337
00:28:18,160 --> 00:28:22,210
Er is geen andere verklaring voor.

338
00:28:25,280 --> 00:28:31,162
Heren, u moet zelf weten hoe lang u
naar deze sprookjes wilt luisteren.

339
00:28:31,320 --> 00:28:35,644
Maar ik blijf vragen:
Waar is het bewijs?

340
00:28:35,800 --> 00:28:40,044
Ik heb voor getuigen
en documenten gezorgd.

341
00:28:40,200 --> 00:28:43,727
Maar waarmee is de verdediging
gekomen?

342
00:28:43,880 --> 00:28:45,484
Nergens mee.

343
00:28:45,640 --> 00:28:50,407
Ik verzoek u om tot een oordeel
te komen. U zult zo klaar zijn.

344
00:28:50,560 --> 00:28:52,289
Morgen.

345
00:28:54,720 --> 00:28:56,882
Morgen.

346
00:28:57,040 --> 00:28:59,327
Dan krijgt u uw bewijs.

347
00:28:59,480 --> 00:29:02,484
Goed vasthouden.
- We moeten naar huis.

348
00:29:02,640 --> 00:29:05,723
Je hand trilt.
- Dit is levensgevaarlijk.

349
00:29:05,880 --> 00:29:08,531
We hebben maar één dodenlijst nodig.

350
00:29:08,680 --> 00:29:12,082
Van dezelfde datum,
maar zonder de naam van z'n vader.

351
00:29:12,240 --> 00:29:14,811
Dat kan wel even duren.
- Eén lijst.

352
00:29:14,960 --> 00:29:18,362
Al die mannen...

353
00:29:18,520 --> 00:29:21,763
Chrysogonus heeft het al gehoord.

354
00:29:21,920 --> 00:29:25,720
Hij is niet in Rome.
- Maar z'n mannen zitten overal.

355
00:29:25,880 --> 00:29:28,884
Als we dit niet vinden,
gaan we eraan.

356
00:29:32,040 --> 00:29:35,840
Bijblijven, Tiro. Vooruit.

357
00:29:50,520 --> 00:29:53,251
U hebt het recht niet
om dit te doen.

358
00:29:55,480 --> 00:29:58,006
U weigerde om te komen.

359
00:29:58,160 --> 00:30:01,562
Ik moet het bewijs vinden.
- Dat hoeft niet.

360
00:30:01,720 --> 00:30:04,724
Hier.
- Dank u wel.

361
00:30:04,880 --> 00:30:07,167
De dodenlijst...
Wat is dit?

362
00:30:07,320 --> 00:30:11,564
Uw slotpleidooi.
- Een verzoek om genade.

363
00:30:11,720 --> 00:30:15,167
Geen Chrysogonus, en geen <i>cui bono.</i>

364
00:30:15,320 --> 00:30:20,360
Als ik uw reputatie schaad,
ontsla me dan gewoon.

365
00:30:20,520 --> 00:30:23,330
En wat voor indruk zou dat wekken?

366
00:30:23,480 --> 00:30:26,245
Dan moet u me laten gaan.
- O ja?

367
00:30:26,400 --> 00:30:30,041
Ik moet aan het werk.
- Ga dan maar.

368
00:30:30,200 --> 00:30:33,647
U bent dood voor u bij uw deur bent.

369
00:30:35,120 --> 00:30:38,806
Vlak bij uw huis staan vijf, zes mannen.
- Chrysogonus.

370
00:30:38,960 --> 00:30:43,648
Hij is onderweg naar Rome.
Hij komt eerder terug van vakantie.

371
00:30:43,800 --> 00:30:48,886
Geen beschuldigingen meer,
u trekt u voorzichtig terug...

372
00:30:49,040 --> 00:30:53,204
...en dan komen we hier wel uit.
- Wij?

373
00:30:53,360 --> 00:30:56,250
Hij wil uw bloed zien. Niet het mijne.

374
00:30:58,280 --> 00:31:03,889
Als ik dit pleidooi houd, sterft Sextus.
- En daar houdt hij maar niet over op.

375
00:31:04,040 --> 00:31:08,125
Als u uw mond houdt, komt alles goed.

376
00:31:10,600 --> 00:31:15,811
U slaapt in de kamer
naast die van Sextus. Welterusten.

377
00:31:17,160 --> 00:31:20,050
Waarom helpt u hem?
- Vanwege z'n...

378
00:31:20,200 --> 00:31:25,730
Vanwege z'n vader.
Omdat het nu eenmaal zo hoort.

379
00:31:25,880 --> 00:31:27,530
Niet zo vrijpostig.

380
00:31:27,680 --> 00:31:32,607
En nu gooit u de man voor de wolven,
nadat u hem hoop hebt gegeven?

381
00:31:32,760 --> 00:31:36,810
Als u hem verdedigt, zult u sterven.
- Ik wil winnen.

382
00:31:36,960 --> 00:31:41,727
Als u Chrysogonus aanvalt,
zal hij u laten vermoorden.

383
00:31:41,880 --> 00:31:47,250
U onderschat de inwoners van Rome.
- Een verzoek om genade.

384
00:31:47,400 --> 00:31:49,971
Dat is uw enige kans.

385
00:31:53,240 --> 00:31:56,483
Ik vecht voor mijn leven.

386
00:32:02,640 --> 00:32:04,404
Zorg dat u er bent.

387
00:32:08,920 --> 00:32:11,287
Vanwege z'n vader.

388
00:32:27,800 --> 00:32:30,326
Kijk, ze is gekomen.

389
00:32:30,480 --> 00:32:33,723
Monsters laten zich uiteindelijk
altijd zien.

390
00:32:33,880 --> 00:32:36,531
Wat doe jij hier?
- Je veroordeelt jezelf.

391
00:32:36,680 --> 00:32:38,648
Nee, dat doet u.

392
00:32:38,800 --> 00:32:40,848
Geef hem dit.
- Wat is het?

393
00:32:41,000 --> 00:32:45,210
Een protest van de dorpsbewoners
tegen Sextus' behandeling.

394
00:32:45,360 --> 00:32:48,125
Wat heb jij ermee gedaan?
Verrader.

395
00:32:48,280 --> 00:32:52,763
Dit kan je redden.
- Je moet me geen hoop geven.

396
00:32:57,120 --> 00:32:59,691
Bent u bereid om te getuigen?

397
00:33:07,160 --> 00:33:10,767
Kende u de overledene?
- Van horen zeggen.

398
00:33:10,920 --> 00:33:15,130
Ik heb altijd in Ameria gewoond.
Hij werd gerespecteerd.

399
00:33:15,280 --> 00:33:18,443
Ik kende z'n land. Goede boerderijen.

400
00:33:18,600 --> 00:33:24,448
Toen hoorde ik dat ze werden geveild.
- Weet u ook waarom?

401
00:33:24,600 --> 00:33:27,809
Z'n naam stond op de dodenlijst.
- Zie je wel.

402
00:33:27,960 --> 00:33:33,285
Hij werd gerespecteerd.
Bevreemdde u dat niet?

403
00:33:33,440 --> 00:33:36,649
Verrader.
- Er stonden meer goede mannen op.

404
00:33:36,800 --> 00:33:38,325
Zo ging dat toen.

405
00:33:38,480 --> 00:33:43,008
Als een man sterft,
wordt z'n bezit geveild door de staat.

406
00:33:43,160 --> 00:33:44,685
Dan stel je geen vragen.

407
00:33:44,840 --> 00:33:48,287
Dus u ging naar de veiling
om z'n land te kopen.

408
00:33:48,440 --> 00:33:52,081
Hoeveel had u ervoor over?
- Zes miljoen sestertiën.

409
00:33:52,240 --> 00:33:56,564
Voor 13 boerderijen?
- Ik kende het land goed.

410
00:33:57,600 --> 00:34:01,161
Maar u kreeg de grond niet in handen?

411
00:34:01,320 --> 00:34:06,531
Voor de veiling begon,
kwam er een aantal mannen binnen.

412
00:34:08,840 --> 00:34:11,605
Ze gingen rond de veilingmeester staan.

413
00:34:11,760 --> 00:34:16,687
Om hem te intimideren?
- Nee, om ons te intimideren.

414
00:34:18,680 --> 00:34:21,684
Dus niemand bood?
- Eén man bood.

415
00:34:21,840 --> 00:34:24,969
Tweeduizend sestertiën.

416
00:34:25,680 --> 00:34:28,809
Tweeduizend?

417
00:34:28,960 --> 00:34:33,443
En niemand verhoogde het bod?
- Dat was je dood geworden.

418
00:34:33,600 --> 00:34:39,050
En wie was de man die het bod uitbracht
en de boerderijen kocht?

419
00:34:39,200 --> 00:34:43,489
Ik ken z'n naam niet.
Ik weet alleen hoe hij eruitziet.

420
00:34:45,960 --> 00:34:47,724
Magnus?

421
00:34:49,400 --> 00:34:53,689
Zo gek is dat toch niet? Magnus
werkt officieel voor Chrysogonus.

422
00:34:53,840 --> 00:34:58,448
Boerderijen van zes miljoen,
verkocht voor tweeduizend?

423
00:34:58,600 --> 00:35:03,162
Dat gebeurt op een veiling.
- Hij was de enige die bood.

424
00:35:05,160 --> 00:35:08,323
Het was een openbare veiling.

425
00:35:08,480 --> 00:35:13,327
Het heeft niks te maken met de moord
van deze man op zijn vader.

426
00:35:13,480 --> 00:35:16,165
<i>Cui bono?</i>
- Zeg dat wel.

427
00:35:16,320 --> 00:35:18,971
Wie profiteerde hiervan?

428
00:35:25,640 --> 00:35:27,483
Heren...

429
00:35:27,640 --> 00:35:33,966
...eindelijk heb ik hier het bewijs
waar de aanklager om heeft gevraagd.

430
00:35:39,520 --> 00:35:44,924
Deze rol maakt duidelijk
waar deze zaak om draait.

431
00:35:45,080 --> 00:35:50,564
Het is een geschreven decreet
van de inwoners van Ameria.

432
00:35:53,920 --> 00:35:56,048
Ga uw gang.

433
00:35:56,200 --> 00:35:59,283
...het sturen van een delegatie
naar Sulla...

434
00:35:59,440 --> 00:36:05,004
...voor een onderzoek naar het
plaatsen van Sextus op een dodenlijst...

435
00:36:05,160 --> 00:36:08,243
...en het confisqueren van z'n land.

436
00:36:09,720 --> 00:36:15,921
We verzoeken om teruggave van
het land aan z'n zoon en erfgenaam:

437
00:36:16,080 --> 00:36:18,208
Sextus Roscius de jongere.

438
00:36:18,360 --> 00:36:22,285
U hoorde bij de delegatie?
- We waren met z'n tienen.

439
00:36:22,440 --> 00:36:26,650
En hoe reageerde Sulla
toen u hem sprak?

440
00:36:26,800 --> 00:36:32,170
We hebben hem niet gesproken.
We spraken met Chrysogonus.

441
00:36:34,480 --> 00:36:39,008
Maar u werd door de inwoners gestuurd
om met Sulla te praten.

442
00:36:39,160 --> 00:36:42,846
Chrysogonus verzekerde ons
dat dat niet nodig was.

443
00:36:43,000 --> 00:36:47,164
Dat verbaast me niks.
- Waar gaat dit eigenlijk over?

444
00:36:47,320 --> 00:36:50,642
Over boerderijen.
Sulla is een drukbezet man.

445
00:36:50,800 --> 00:36:54,805
Dus deze tien mannen spraken
met Chrysogonus.

446
00:36:54,960 --> 00:36:58,009
Wat zei hij?
- Hij leek geschokt.

447
00:36:58,160 --> 00:37:03,929
Hij zou het oplossen. De boerderijen
zouden worden teruggegeven.

448
00:37:04,080 --> 00:37:07,607
En wat gebeurde er?
- Niks.

449
00:37:07,760 --> 00:37:10,445
Het spijt me.

450
00:37:10,600 --> 00:37:14,730
Hebben jullie geprotesteerd?
- Ja.

451
00:37:14,880 --> 00:37:18,009
Capito sprak meermalen met hem.

452
00:37:19,200 --> 00:37:22,249
Capito maakte deel uit
van onze delegatie.

453
00:37:23,320 --> 00:37:27,405
Capito sprak uit jullie naam
met Chrysogonus.

454
00:37:27,560 --> 00:37:32,361
Het leken allebei eerzame mannen.

455
00:37:32,520 --> 00:37:37,481
Elke keer kwam Capito terug met de
verzekering dat er wat zou gebeuren.

456
00:37:40,880 --> 00:37:43,360
Er werd ook wel iets gedaan.

457
00:37:46,320 --> 00:37:49,529
Capito kreeg drie boerderijen.

458
00:37:49,680 --> 00:37:53,924
Voor bewezen diensten
aan de machtige Chrysogonus.

459
00:37:54,080 --> 00:37:59,041
De man die bepaalde met wie Sulla sprak.
Die de dodenlijst ondertekende.

460
00:37:59,200 --> 00:38:02,886
De man die 2000 sestertiën betaalde...

461
00:38:03,040 --> 00:38:06,249
...voor land dat zes miljoen waard was.

462
00:38:07,400 --> 00:38:12,327
Je zou denken
dat zo iemand niet lekker slaapt.

463
00:38:12,480 --> 00:38:14,721
En dat is ook zo.

464
00:38:14,880 --> 00:38:19,761
Maar alleen omdat de rechtmatige
eigenaar z'n bezit opeist.

465
00:38:22,760 --> 00:38:29,530
Als jullie, rechters, die onschuldige man
maar in de Tiber zouden gooien...

466
00:38:29,680 --> 00:38:33,366
...dan zou Chrysogonus
wel kunnen slapen.

467
00:38:35,720 --> 00:38:37,688
<i>Cui bono?</i>

468
00:38:40,120 --> 00:38:42,646
Ik denk dat we dat wel weten.

469
00:38:43,360 --> 00:38:47,285
Ooit een slaaf,
nu een van de allerrijksten.

470
00:38:47,440 --> 00:38:51,490
Tot in het absurde verwend
en geparfumeerd.

471
00:38:51,640 --> 00:38:54,041
Hebt u z'n haar gezien?

472
00:38:55,080 --> 00:38:57,765
Net een ijdel meisje.

473
00:38:58,480 --> 00:39:02,929
Hij gooit z'n geparfumeerde krullen
naar links en naar rechts.

474
00:39:03,080 --> 00:39:08,211
En zoals hij door het forum zweeft
met z'n slappe meelopers...

475
00:39:23,680 --> 00:39:25,762
Chrysogonus...

476
00:39:31,160 --> 00:39:33,208
Welkom.

477
00:39:35,400 --> 00:39:40,770
Hoe zit dat eigenlijk met uw macht?

478
00:39:40,920 --> 00:39:46,131
U besteelt een man, wilt hem doden,
en als dat niet lukt...

479
00:39:46,280 --> 00:39:49,568
...wilt u hem ter dood laten veroordelen.

480
00:39:50,640 --> 00:39:55,680
Hebt u echt zoveel macht
over een Romeinse rechtbank?

481
00:39:55,840 --> 00:39:58,605
Over een Romeinse rechtbank?

482
00:40:03,840 --> 00:40:06,525
Weet u...

483
00:40:06,680 --> 00:40:09,411
Hij denkt
dat hij u in z'n macht heeft.

484
00:40:10,920 --> 00:40:16,848
U, met uw edele,
onafhankelijke manier van denken.

485
00:40:17,000 --> 00:40:19,048
Is dat zo?

486
00:40:20,680 --> 00:40:23,650
Ik weet dat het onmogelijk is.

487
00:40:24,920 --> 00:40:27,287
Maar kijk eens naar hem.

488
00:40:29,880 --> 00:40:32,121
Hij denkt dat het wel zo is.

489
00:40:33,600 --> 00:40:38,162
Ik denk dat het tijd is
voor de slotpleidooien.

490
00:40:45,720 --> 00:40:49,441
Geëerde rechters,
laat ons de feiten bekijken.

491
00:40:49,600 --> 00:40:52,365
De feiten die tot de waarheid leiden.

492
00:40:52,520 --> 00:40:57,367
Sextus Roscius
heeft z'n vader vermoord.

493
00:40:58,280 --> 00:41:02,968
We hebben van z'n neven gehoord
hoe hij eraan toe was...

494
00:41:03,120 --> 00:41:05,282
...voor de moord plaatsvond.

495
00:41:05,440 --> 00:41:10,765
De woorden die hij sprak,
en de angst die zij voelden.

496
00:41:10,920 --> 00:41:14,720
Wij weten
dat hij niet de lievelingszoon was.

497
00:41:14,880 --> 00:41:19,329
Wij weten dat hij z'n vaders liefde
was kwijtgeraakt.

498
00:41:19,480 --> 00:41:23,451
En we weten dat hij z'n vaders
boerderijen was kwijtgeraakt.

499
00:41:23,600 --> 00:41:27,286
We hebben allemaal in deze rechtbank
kunnen zien...

500
00:41:27,440 --> 00:41:29,886
...hoe driftig hij kan zijn.

501
00:41:30,040 --> 00:41:34,090
Hij heeft het temperament
van een moordenaar.

502
00:41:35,560 --> 00:41:40,964
Kortom, geëerde rechters:
Al het bewijs wijst naar één man.

503
00:41:42,640 --> 00:41:46,361
Gerechtigheid is alles wat we willen.

504
00:41:46,520 --> 00:41:51,890
Gerechtigheid voor een oude man
die uit het leven is weggerukt.

505
00:41:52,040 --> 00:41:55,283
Gerechtigheid
voor een weerloze vader...

506
00:41:55,440 --> 00:42:01,607
...die is vermoord door z'n eigen zoon.
Die man, die je geen man kan noemen.

507
00:42:03,280 --> 00:42:05,760
Moet je hem nu zien.

508
00:42:05,920 --> 00:42:09,003
Moet je hem nu zien.

509
00:42:09,160 --> 00:42:11,731
Moet je hem nu zien.

510
00:42:13,000 --> 00:42:15,890
In de naam van menselijkheid...

511
00:42:16,040 --> 00:42:21,763
...zorg dat dit kwaadaardige,
gewetenloze monster wordt gestraft.

512
00:42:45,840 --> 00:42:48,241
Waar gaat dit proces over?

513
00:42:52,720 --> 00:42:54,768
Over moord?

514
00:42:58,600 --> 00:43:00,489
Over bezittingen?

515
00:43:03,480 --> 00:43:05,164
Over eer?

516
00:43:07,160 --> 00:43:10,801
Een eigenschap
die sommige mannen nooit verwerven...

517
00:43:10,960 --> 00:43:14,282
...hoezeer ze ook hun best doen
om hem te kopen.

518
00:43:14,440 --> 00:43:17,842
Chrysogonus steelt land.

519
00:43:18,000 --> 00:43:20,844
Hij laat de eigenaar vermoorden.

520
00:43:22,440 --> 00:43:26,650
Magnus, z'n vertegenwoordiger,
vaart wel bij deze misdaad.

521
00:43:26,800 --> 00:43:31,442
Capito verwerft drie boerderijen
door zich eerzaam voor te doen...

522
00:43:31,600 --> 00:43:36,003
...en het vertrouwen van een hele stad
te beschamen.

523
00:43:38,080 --> 00:43:40,082
<i>Cui bono?</i>

524
00:43:46,360 --> 00:43:49,250
Geëerde rechters...

525
00:43:49,400 --> 00:43:53,007
...biedt weerstand aan deze corruptie.

526
00:43:54,240 --> 00:43:56,971
Daar profiteren wij allen van.

527
00:43:59,640 --> 00:44:02,484
In wat voor Rome willen wij leven?

528
00:44:02,640 --> 00:44:06,929
In een Rome waarin een ex-slaaf,
een Griek...

529
00:44:07,080 --> 00:44:10,209
...kan pakken wat hij wil hebben?

530
00:44:10,360 --> 00:44:14,046
Iedereen kan bestelen
die hij wil bestelen?

531
00:44:15,800 --> 00:44:20,362
Hij heeft het huis van deze man al,
en nu wil hij hem dood hebben.

532
00:44:20,520 --> 00:44:25,321
En zal het daarmee afgelopen zijn?

533
00:44:29,760 --> 00:44:32,809
Dan wil hij het land
van een andere man hebben.

534
00:44:32,960 --> 00:44:37,648
En dan moet die sterven.
En dan weer een andere, en weer een.

535
00:44:37,800 --> 00:44:42,010
Meer land, meer goud, meer bloed.

536
00:44:45,600 --> 00:44:48,046
Zult u dan veilig zijn?

537
00:44:57,600 --> 00:44:59,728
Of u?

538
00:45:05,840 --> 00:45:08,366
Of u?

539
00:45:08,520 --> 00:45:13,401
Als wijze mannen
zult u een overwogen besluit nemen.

540
00:45:13,560 --> 00:45:16,928
En als u het besluit overweegt,
smeek ik u...

541
00:45:18,280 --> 00:45:21,762
...om goed na te denken
over de consequenties.

542
00:45:24,160 --> 00:45:27,642
Voor deze man, zeker.

543
00:45:27,800 --> 00:45:30,280
Maar ook voor uzelf.

544
00:45:32,040 --> 00:45:34,646
En niet alleen voor uzelf.

545
00:45:41,520 --> 00:45:43,363
Voor Rome.

546
00:46:18,080 --> 00:46:21,607
De rechters schreven een letter
op een kleitablet.

547
00:46:21,760 --> 00:46:25,128
Een A voor <i>absolvo,</i>
niet schuldig...

548
00:46:25,280 --> 00:46:28,807
...of een C voor <i>condemno,</i> schuldig.

549
00:46:28,960 --> 00:46:33,409
De uitspraak werd bepaald
via een meerderheid van stemmen.

550
00:46:42,240 --> 00:46:45,289
Aan de aanklacht van moord...

551
00:46:50,040 --> 00:46:55,206
...acht dit hof Sextus Roscius...

552
00:46:58,400 --> 00:47:01,165
...niet schuldig.

553
00:47:31,080 --> 00:47:33,651
Het is niet waar. U liegt.

554
00:47:33,800 --> 00:47:40,285
Nergens staat helaas vermeld
dat Sextus z'n land heeft teruggekregen.

555
00:47:40,440 --> 00:47:45,446
Omdat dit Rome is.
Waar zou je anders willen zijn?

556
00:47:45,600 --> 00:47:49,446
Erucius wist te voorkomen
dat hij werd gebrandmerkt...

557
00:47:49,600 --> 00:47:53,810
...en werd een uiterst succesvolle
aanklager.

558
00:47:53,960 --> 00:47:56,247
Chrysogonus, welkom.

559
00:47:56,400 --> 00:48:02,885
Na het proces wordt Chrysogonus
niet meer in de annalen vermeld.

560
00:48:03,040 --> 00:48:07,284
Deze rol maakt duidelijk
waar deze zaak om draait.

561
00:48:07,440 --> 00:48:10,569
Cicero werd de beroemdste advocaat
in Rome.

562
00:48:10,720 --> 00:48:14,361
Dat was het begin
van zijn politieke carrière.

563
00:48:14,520 --> 00:48:19,560
Hij werd in 63 v. Chr. gekozen
tot consul van Rome...

564
00:48:19,720 --> 00:48:24,009
...vier jaar eerder dan z'n grote rivaal:
Julius Caesar.

565
00:48:26,080 --> 00:48:29,129
De Sovjet-Unie, maart 1953.

566
00:48:29,280 --> 00:48:35,481
Tijdens een extreme geweldsgolf
raakt Jozef Stalin in coma.

567
00:48:35,640 --> 00:48:39,167
Nieuw bewijs toont aan
dat hij mogelijk is vermoord.

568
00:48:39,320 --> 00:48:43,245
Volgende week bekijken wij door wie.
